Wie voor het eerst over de N-340 langs de Costa Tropical rijdt, merkt meteen dat dit geen typische Spaanse kuststreek is. Tussen de witte dorpjes en de Middellandse Zee liggen groene valleien vol exotisch ogende plantages. Bomen met enorme bladeren, terrassen tegen de berghellingen en vruchten die je eerder verwacht in Zuid-Amerika, Azië of Afrika dan in Europa.

Toch bevindt dit unieke landschap zich gewoon in de provincie Granada. De Costa Tropical is namelijk een van de weinige plekken op het Europese vasteland waar subtropische fruitsoorten op grote schaal kunnen groeien. Hier worden avocado’s, mango’s, chirimoya’s, papaya’s en zelfs lychees geteeld.

Wat ik persoonlijk ontzettend leuk vond toen ik hier kwam wonen, was het ontdekken van het subtropische fruit. Sommige fruitsoorten kende ik alleen uit de supermarkt in Nederland. Hier zag ik ze ineens groeien in de valleien en op de berghellingen van de Costa Tropical. Vooral de eerste keer dat ik een mangoboom of avocadoplantage zag, besefte ik pas hoe bijzonder deze streek eigenlijk is. Maar hoe komt het dat juist deze kuststrook zo bijzonder is?

Een uniek klimaat in Europa

De Costa Tropical dankt haar naam aan een uitzonderlijke combinatie van zee, bergen en zon. Terwijl een groot deel van Europa in de winter te maken heeft met vorst en koude wind, blijven de temperaturen hier opvallend mild.

De indrukwekkende bergketens van de Sierra Nevada, Sierra de Almijara en Sierra de Lújar vormen een natuurlijke bescherming tegen koude luchtstromen uit het noorden. Tegelijkertijd werkt de Middellandse Zee als een enorme warmtebuffer. Hierdoor schommelen de temperaturen veel minder dan elders in Spanje.

Gemiddelde temperaturen

• Winter: 16 tot 20°C
• Lente: 18 tot 25°C
• Zomer: 25 tot 32°C
• Herfst: 20 tot 28°C

Vorst komt aan de kust vrijwel niet voor. Dat maakt het mogelijk om gewassen te verbouwen die normaal gesproken alleen in tropische of subtropische gebieden groeien.

Daarnaast profiteert de regio van meer dan 320 zonnige dagen per jaar. De combinatie van zon, zachte temperaturen en vruchtbare rivierdalen creëert een landbouwgebied dat uniek is binnen Europa.

De geschiedenis van het subtropische fruit

Hoewel veel mensen denken dat deze fruitsoorten pas recent naar Spanje zijn gekomen, gaat de geschiedenis veel verder terug. Al tijdens de Moorse periode, tussen de 8e en 15e eeuw, werden geavanceerde irrigatiesystemen aangelegd. De Arabieren introduceerden nieuwe landbouwtechnieken, terrassenbouw en waterkanalen die op sommige plekken vandaag nog steeds in gebruik zijn. Later kwamen via handelsroutes uit Amerika, Afrika en Azië steeds meer exotische gewassen naar Andalusië. Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw ontdekte men dat de Costa Tropical ideaal was voor commerciële teelt van subtropisch fruit. Tegenwoordig vormt deze sector een belangrijk onderdeel van de lokale economie en levert zij fruit aan heel Europa.

Chirimoya: de trots van de Costa Tropical

Als er één vrucht symbool staat voor de Costa Tropical, dan is het de chirimoya. De officiële naam is Annona cherimola en oorspronkelijk komt de vrucht uit de Andesgebieden van Peru en Ecuador. Opmerkelijk genoeg bleek de Costa Tropical een van de weinige plekken buiten Zuid-Amerika waar de boom zich perfect thuis voelt. De beroemde schrijver Mark Twain noemde de chirimoya ooit:

“The most delicious fruit known to men.”

Wie een perfect rijpe chirimoya proeft, begrijpt waarom… Ik vind het naar aardbeien met slagroom smaken en jij?

Hoe smaakt een chirimoya?

Het romige vruchtvlees wordt vaak omschreven als een combinatie van:

• banaan
• aardbei
• ananas
• mango
• vanille

De textuur doet denken aan zachte custard of slagroom.

Beschermde oorsprongsbenaming

De Chirimoya de la Costa Tropical de Granada-Málaga beschikt over een officiële Europese beschermde oorsprongsbenaming (DOP). Dat betekent dat alleen vruchten uit dit specifieke gebied deze naam mogen dragen. De bekendste variëteit is de Fino de Jete, genoemd naar het pittoreske dorp Jete in het Río Verde-dal.

Wanneer is het seizoen?

De oogst loopt doorgaans van:

• september tot april
• hoogseizoen: november tot januari

Juist in de wintermaanden, wanneer elders in Europa weinig lokaal fruit beschikbaar is, ligt de chirimoya volop in de winkels en op de markten.

Avocado: de groene goudmijn van de kust

De avocado heeft de afgelopen jaren een enorme populariteit gekregen. De Costa Tropical is samen met de Axarquía-regio bij Málaga verantwoordelijk voor vrijwel de volledige Spaanse avocadoproductie.

De vrucht voelt zich uitstekend thuis in het milde kustklimaat. Dankzij moderne irrigatiesystemen en tientallen jaren ervaring leveren de lokale boeren avocado’s van hoge kwaliteit.

Belangrijkste rassen

• Hass (veruit het populairst)
• Bacon
• Fuerte
• Reed

Oogstseizoen

Afhankelijk van het ras loopt het seizoen van oktober tot mei.

Langs de wegen rondom Almuñécar, La Herradura, Salobreña en Motril zie je duizenden avocado- en mangobomen op de karakteristieke terrassen tegen de heuvels.

Mango: een tropische verrassing in Granada

Veel bezoekers zijn verbaasd wanneer ze ontdekken dat een groot deel van de Spaanse mango’s uit Andalusië komt.

De mango werd pas in de jaren tachtig op grotere schaal aangeplant, maar bleek verrassend goed te gedijen aan de Costa Tropical.

Waarom zijn lokale mango’s zo bijzonder?

Mango’s die voor export uit verre landen komen, worden vaak onrijp geoogst zodat ze de lange reis kunnen overleven.

De mango’s van de Costa Tropical kunnen veel langer aan de boom blijven hangen. Daardoor ontwikkelen ze meer suikers en een intensere smaak.

Seizoen

• Augustus tot november
• Hoogtepunt: september en oktober

Tijdens deze maanden ruikt het op sommige plekken letterlijk naar rijp fruit.

Andere exotische vruchten die je hier kunt vinden

Naast de bekende toppers groeit er nog veel meer subtropisch fruit aan de Costa Tropical.

Papaya

Papaya wordt steeds vaker geteeld in beschutte gebieden dicht bij zee. Het vruchtvlees is zoet, zacht en rijk aan vitamine C.

Lychee

De lychee is afkomstig uit China maar blijkt verrassend goed te groeien in delen van de Costa Tropical. Het seizoen is relatief kort en de productie beperkt.

Passievrucht

De passiebloem groeit als klimplant en levert de aromatische passievrucht. Je vindt deze vaak op lokale markten en bij gespecialiseerde telers.

Guave

Guave heeft een intens tropisch aroma en wordt gebruikt in sappen, jam en desserts.

Kumquat

Deze kleine citrusvrucht wordt inclusief schil gegeten en heeft een bijzondere combinatie van zoet en zuur.

Suikerriet

Weinig bezoekers weten dat de Costa Tropical eeuwenlang bekend stond om haar suikerrietproductie. Vooral rond Motril speelde suiker een belangrijke economische rol. Het is tegenwoordig grotendeels verdwenen, maar op enkele plaatsen zijn nog velden en historische suikerfabrieken te zien.

De traditionele terraslandbouw

Een opvallend kenmerk van het landschap zijn de zogenaamde bancales: landbouwterrassen die tegen de steile hellingen zijn aangelegd.

Deze techniek bestaat al eeuwen en heeft meerdere voordelen:

• minder erosie
• efficiënter watergebruik
• betere benutting van steile berghellingen
• bescherming tegen zware regenval

Veel van deze terrassen zijn nog steeds in gebruik en vormen een belangrijk onderdeel van het karakteristieke landschap van de Costa Tropical.

Waar kun je het fruit kopen?

Een van de leukste manieren om het subtropische fruit te ontdekken is rechtstreeks bij lokale producenten.

Aanraders

• Wekelijkse markten in Almuñécar, Salobreña en Motril
• Fruitstalletjes langs de N-340
• Lokale boerenmarkten
• Groente- en fruitwinkels in de dorpen
• Rechtstreeks bij landbouwbedrijven tijdens het oogstseizoen

Vaak proef je hier fruit dat dezelfde ochtend nog aan de boom hing.

Hoe herken je perfect rijp fruit?

Chirimoya

Koop een vrucht die nog licht stevig aanvoelt. Laat hem thuis enkele dagen rijpen op kamertemperatuur. Zodra de schil zacht meegeeft bij lichte druk, is hij perfect.

Avocado

Een rijpe avocado geeft licht mee wanneer je zachtjes knijpt. Vermijd vruchten die erg zacht of beurs aanvoelen.

Mango

Een rijpe mango verspreidt een zoete geur bij de steel en voelt licht veerkrachtig aan.

Een smaak van de Costa Tropical

Het subtropische fruit van de Costa Tropical is veel meer dan een landbouwproduct. Het vertelt het verhaal van een regio waar natuur, klimaat en eeuwenoude landbouwtradities samenkomen. Dankzij de beschutte ligging tussen zee en bergen ontstond hier een landschap dat nergens anders op het Europese vasteland voorkomt.

Of je nu een rijpe chirimoya proeft in Jete, een mango koopt op de markt van Almuñécar of een avocado rechtstreeks van de boer meeneemt: je ontdekt een kant van Andalusië die veel bezoekers niet verwachten.

Juist dat maakt de Costa Tropical zo bijzonder. Het voelt soms alsof je in een tropisch land bent beland, terwijl de besneeuwde toppen van de Sierra Nevada op heldere dagen gewoon zichtbaar blijven aan de horizon.